• DOLAR
    $2.128,7900
  • EURO
    $1,3936
  • ALTIN
    $59.550,0100
  • BIST
    1,1904
Dokuzunun dokuzu olmazsa otuzu

Dokuzunun dokuzu olmazsa otuzu

Havalar iyi giderken yine birden bozdu ve tam bitti artık derken Anadolu’nun birçok yerinde fırtına, yağmur, soğuk hava hatta yükseklerde kar kendini ortaya çıkardı.

Kış geri gelmedi. Çünkü daha gitmedi. Bu günlerde görülen soğuk, fırtına, aşırı yağışlar halk takvimine göre normaldir ve hala kışın sürdüğünün işaretidir.

KONU BAŞTA KARIŞIK GELEBİLİR

Halk takvimi, yöre insanlarının uzun zamana dayanan doğa gözlemlerinin sonucu olarak her yıl aynı dönemlerde yaşanan aynı olayları kaydederek, doğa ile mücadele edip hayatlarını sürdürürken faydalandıkları bir sistemdir. Bu takvime halk arasında; Ana-Baba Hesabı, Eski Hesap, Çoban Hesabı, Sayılı ya da hesaplı adı verilmektedir. Yine bu takvime göre dokuzlar olarak bilinen bir kavram bulunur. Dokuzların da üç tane olduğu bilinir. Ancak halk takviminde hesaplama Rumi Takvim esas alınarak yapıldığından ve bu takvimde miladi takvime göre 13 gün fark olduğundan konu başta karışık gelebilir.

TARIM VE HAYVANCILIK AÇISINDAN SON DERECE ÖNEMLİDİR

Doktor öğretim üyesi İklim Bilimci Okan Bozyurt; “Halk takvimi ülkemizin kültüründe çok geniş bir yer tutar. Çünkü binlerce yıllık bir geçmişe sahip olan takvimdir. Hayvancılık ve tarımla uğraşan toplumlarda halk takviminin çok önemli bir yeri vardır. Sadece Türkiye’de değil, Orta Asya ülkelerinde ve Amerika Birleşik Devletlerinin bazı eyaletlerinde, her ülkenin kendine has geliştirmiş olduğu halk takvimleri mevcut. Ben bu takvimi 8 yıllık bir çalışmamın sonucunda çıkardım. Daha sonra iklim takvimine çevirdim. Bu takvim üzerinde bazı önemli sayılı günler var ki tarım ve hayvancılık açısından son derece önemlidir.

HAVALARDA ANİ DEĞİŞİMLER MEYDANA GELİR

Bozyurt; “Bunlardan bir tanesi de şu an yaşadığımız Mart dokuzu dediğimiz soğuğu ve fırtınasıdır. Mart dokuzu soğuğu ve fırtınası da 3 ana bölümden oluşur. Birinci Mart dokuzu 22 Mart’ta, ikinci Mart dokuzu 31 Mart’ta, üçüncü Mart dokuzu soğuğu ise 9 Nisanda gerçekleşir. Peki, şimdi 22 Mart’ta olduğu halde neden Mart dokuzu diyoruz ona da açıklık getireyim; Rumi Takvime göre Mart dokuzdur çünkü eskiden Rumi takvimi esas alınmış. Bu takvime göre esas alındığı için 22 Mart’a denk geldiği için diyoruz.  Havalarda ani değişimler meydana gelir, ani olağan üstü kar yağışları oluşur, çünkü Kuzeyden soğuk hava baskıları olur.

EKOSİSTEM ACISINDAN ÇOK BÜYÜK ÖZELLİKLERİ VARDIR

Bozyurt sözlerine şöyle devam etti; “Leyleklerin tam yumurtlama dönemine denk gelir. Leyleklerin sayıca fazla üremelerini engellemiş olur. Çünkü leylekler fazla ürerse ekosistem de bir sorun yaşatabilirler. Bunu engellemek için bu soğuklar meydana geliyor. Hatta buna halk arasında leylek kışı adı da verilir. Bununla ilgili çok değişik tabirler de yer alıyor. Mart Dokuzu, dokuzunun dokuzu olmazsa otuzu derler. Bu 3 olay mutlaka şiddetli geçer.

ÇİÇEK AÇMIŞ MEYVE AĞAÇLARI ÜZERİNDE OLUMSUZ BİR ETKİYE SAHİP OLACAK

Mart dokuzlarının tarım yapanlar için bir tehlikesi de vardır. Meyve ağaçları üzerinde çok büyük bir risk vardır. Nitekim Türkiye bu günden itibaren Balkanlardan gelen soğuk ve yağışlı hava kütlesi etkisi altına giriyor. Özellikle 25- 26 Mart hava sıcaklıkları hissedilir derecede düşecek ve iç kesimlerde yoğun kar yağışı bekleniyor.  Çiçek açmış meyve ağaçları üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olacak. Özellikle kayısı üreticilerinin dikkatli olması gerekiyor.  YURDANUR MERGEN ÖZEL HABER

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM